Intervista. «No all'interventismo sulle lingue Lasciamole vivere e morire in pace». Alfredo Stussi riceverà a Cesenatico il 28 ottobre il Premio Mor... continua >

Curiosità – Italiano in crescita esponenziale: è la quarta lingua più studiata al mondo. di Samuele Amat. Italia in giro per il mondo. La nostra “ma... continua >

Due parole in croce. di Luigi Accattoli. Un gesuita “furbaccione”. Bergoglio a Bologna ha narrato di un “vecchio gesuita ‘furbaccione’ ”che dava qu... continua >

Il 44 per cento vorrebbe separarsi dall’Italia. E i capi delle formazioni più battagliere si riuniscono a Bauladu, paese simbolo dell’antica autonomia... continua >

Alfano:« L'italiano, una lingua da difendere e diffondere» (Corriere della Sera). Caro direttore, partiamo da un dato di fatto: l'italiano è una del... continua >

L’articolo della domenica. Che errore considerare gli Usa un modello, meglio l’Europa. di Francesco Alberoni. Come è facile fare errori, e come è d... continua >

Italians. Ehi bsev, scuola dell’obbligo: ormai è “asinificazione” di massa. Caro Beppe, quando Dante ci ricorda che “non fa scienza, sanza lo ritene... continua >

Il Cinema Italiano protagonista nel Principato di Monaco. La serata inaugurale, il 16 ottobre al Café de Paris di Monte-Carlo, aprirà “Una finestra s... continua >

Tutte le novità dell’esame di terza. La Ministra dell’Istruzione Valeria Fedeli, ha firmato il decreto che rende operative le nuove regole. Maggiore... continua >

La secessione linguistica. Shock in Trentino, il nuovo comune ha un nome straniero. Non bastavano la secessione della Catalogna, il referendum auton... continua >

Vita di Gandhi

Vita di Gandhi (5)

4. Gandhi knabo / Gandhi ragazzo

4. GANDHI KNABO

Du teatraĵoj impresis Gandhi kiel knabon: Ŝravana, la junulo, kiu portas sur la ŝultroj siajn blindajn gepatrojn, kaj Hariŝĉandra, kiu restas heroe fidela al la vero. Lin imiti fariĝis lia celo.

Ofte venis al lia hejmo ĝainaj monaĥoj, eĉ ili tagmanĝis tie, ĉar la tuta familio, kiel ili, estis vegetarana pro konvinko kaj malaprobis ĉian buĉadon de bestoj. Tre indignis la knabon tiu fakto, ke unu junulo najbara, post konvertiĝo al kristanismo, ekmanĝis bovaĵon kaj ekdrinkis alkoholaĵojn, ankaŭ ekvestiĝis laŭ eŭropa maniero. Tion li ne juĝis progreso laŭ religia vidpunkto.

Inter la gastoj bonvenigataj de la patro troviĝis ankaŭ mahometanoj kaj parsioj. Kutime oni diskutis pri religio kaj tiam toleremo ŝajnis al la knabo la ĝusta sintenado, ĉar li konstatis, ke ĉiuj estas sinceraj kaj havas komune multon esencan.

Kiam li estis dektrijara, li edziĝis la saman tagon kiel lia frato, kiu estis dekses-. En Hindio la kutimo estis tiam edziĝi tre june kaj fari grandegan feston. La gepatroj estis tro honestaj por esti riĉaj kaj ili ŝparis tiel unu el la du fest-elspezoj.

La juna edzino Kasturbaj estis samaĝa kaj nesciis tiam eĉ legi; sed ŝi havis tre memvolan karakteron kaj ne lasis sin ordonadi de tiu knabo, kiu provis instrui ŝin kaj estis eĉ tre ĵaluza tiam.

Pli malfrue en la vivo, kiam Gandhi plene regis sin mem kaj akiris paciencon, ŝi eklernis kaj ekkomprenis multon pli el lia ekzemplo de sindono kaj sinofero. Tre brave ŝi sekvis lin kaj akompanis lin eĉ en malliberejon, kie ŝi mortis en 1943. Ni konis ŝin persone, sub la nomo Ba (panjo), tre digna kaj rezignema, kun diskreta boncoreco.

Dum sia publika kariero Gandhi konstante bataladis kontraŭ tiu kutimo de geknabaj edziĝoj, «du senkulpaj infanoj senvole ĵetitaj en la oceanon de la vivo», li diris. Nun, dank’ al lia influo, la kutimoj multe ŝanĝiĝis kaj ankaŭ la leĝo mem sub la nova sendependa respubliko.

Ĉio, kion Gandhi mem spertis, servis al lia vasta agado por reformi sian propran patrujon kaj prepari la kampon al la postaj generacioj. Se oni legas lian aŭtobiografion, oni vidas, ke li ne kulpiĝas sole la kutimon, sed ankaŭ sin mem kaj siajn proprajn eraroj de tre pasia knabo.

Aŭskultu la radian elsendon de ĉi tiu parto.

 

4. GANDHI RAGAZZO

Due opere teatrali impressionarono Gandhi da ragazzo: Shravana, il giovane che porta sulle spalle i suoi genitori ciechi, e Harishchandra, che resta eroicamente fedele alla verità. Imitarlo divenne il suo obiettivo.

Spesso andavano a casa sua dei monaci giainisti, mangiavano anche lì, poiché l’intera famiglia era vegetariana per convinzione e disapprovava qualunque macellazione di animali. Il ragazzo fu molto indignato dal fatto che un suo giovane vicino, dopo la conversione al cristianesimo, cominciò a mangiare carne bovina e a bere alcol, e pure a vestirsi all’europea. Questo per lui non era un progresso dal punto di vista religioso.

 

Leggi tutto...

3. Gandhi infano / Gandhi bambino

3. GANDHI INFANO

La familio de Gandhi apartenis al la kasto de baniaoj. La praavoj estis kredeble vendistoj de spicoj, sed la avo, la patro kaj la onkloj estis ĉiuj siavice ĉefministroj aŭ divanoj de la malgranda reĝlando de Katjavar, la guĝarata duoninsulo nordokcidente de Bombajo.

Kiam la avo de Gandhi, post politika krizo, forlasis Katjavar kaj akceptis la ĉefministrecon de la najbara ŝtato Junagadh, li salutis la novan princon per la maldekstra mano, ĉar «la dekstra», li diris, «estas ligita al la alia».

La patro de Gandhi, nomita Kaba, estis divano kaj juĝisto en Raĵkot. Nekoruptebla kaj lojala, li protestis tuj kaj sentime al angla oficialulo, kiu parolis insulte pri la princo. Li estis arestita, sed li ostine rifuzi peti pardonon pro la malkaŝa respondo. Post kelkaj horoj oni liberigis lin.

Trifoje vidvo, Kaba Gandhi prenis kvaran edzinon, kiu donis al li tri filojn kaj unu filinon. Mohandas estis la plej juna kaj naskiĝis la 2an de oktobro 1869. Lia patrino estis pia hinduino, kiu tre discipline fastis je multaj okazoj tra la jaro. La tuta familio estis viŝnuana, kaj ĝis siaj lastaj tagoj Gandhi volonte ripetis la faman preĝon de la vera viŝnuano, tiu, kiu respektas la spiriton de amo kaj vero. Jen la teksto:

La vera viŝnuano sentas la ĉagrenojn de la ceteraj homoj kiel siajn proprajn. Ĉiam preta servi, li neniam fanfaronas.

Li estas komprenema por ĉiuj kaj malŝatas neniun, konservante ĉiam puraj sian penson, siajn parolojn, siajn agojn. Benata estu lia patrino!

Li rigardas ĉiujn homojn egale. De siaj pasioj li fariĝis libera. Ĉiam virinon li rigardas kvazaŭ patrinon sian. Haltus lia lango en la buŝo prefere ol mensogi…

Ĉe la duagrada lernejo en Raĵkot, Mohandas lernis iom la sanskritan lingvon, iom la anglan kaj iom da geometrio. Kiam li estis dekdujara kaj inspektoro vizitis lian klason, li nesciis ĝuste skribi la vorton kettle. La instruisto puŝis lin per piedo por senparole komprenigi al li, ke li kopiu el la kajero de la najbaro, sed Gandhi rifuzis kompreni. Tiu ideo de trompo ne povis lin allogi. Jam la respekto al la vero kaj absoluta honesteco regis lian animon.

Aŭskultu la radian elsendon de ĉi tiu parto.

 

3. GANDHI BAMBINO

La famiglia di Gandhi apparteneva alla casta dei banja. Gli antenati erano probabilmente mercanti di spezi, ma il nonno, il padre e gli zii erano tutti a loro volta primi ministri o consiglieri del piccolo regno di Kathiawar, la penisola del Gujarat a nord-ovest di Bombay.

Quando il nonno di Gandhi, dopo una crisi politica, lasciò il Kathiawar e accettò l’incarico di primo ministro nel vicino stato Junagadh, salutò il nuovo principe con la mano sinistra, poiché «la destra», disse, «è legata all’altro».

 

Leggi tutto...

2. En Westminster / A Westminster

 2. EN WESTMINSTER

Tre profundan impreson faris al mi tiu rakonto pri Rikardo de Normandio, instruanta forlasi venĝon kiel kondutmanieron. Unu el liaj pranepoj kaj posteuloj estis Vilhelmo, kiu venkis la anglo-saksan reĝon Haroldon kaj prenis mem la kronon de Anglio. Je Kristnasko mil sesdek ses la episkopo de Canterbury lin kronis en Westminster, kaj ankoraŭ nuntempe la anglaj reĝoj post unu jarmilo estas kronataj en tiu fama preĝejo.

Tie kuŝas en siaj tomboj reĝoj kaj poetoj, generaloj kaj scienculoj, kies statuoj formas ŝtonan popolamason sub la antikvaj arkoj inter la kolonoj de la preĝejo.

En tiu sama loko, en 1948, impresa cerimonio honoris la memoron de Gandhi post lia mortigo. Tamen estis li, kiu perdigis al Anglio la tri kvaronojn de ĝia vasta imperio. Kiel estis do eble, ke oni lin honoris en Westminster, la ĉefa preĝejo de Londono, la historia honorejo de ĉiuj britaj gloroj?

La kaŭzo estas, ke li ne venkis per glavo, sed per amo. Li batalis sen perforto, sen materiaj armiloj, kaj li konvinkis la koron kaj racion de la angloj anstataŭ verŝi ilian sangon, kiel oni kutimis ĝis nun en ĉiu ribelo de nacio kontraŭ fremda regado. Ne okazis venko de unu popolo super alia, sed venko de du popoloj super si mem. Hindio venkis sian venĝemon kaj Anglio sian imperian fierecon. Dank’al tiu metodo la du nacioj reamikiĝis kaj ambaŭ kune ploris kaj honoris Gandhi en la ĉefpreĝejo de Westminster.

La dekano de la abatejo katedrala ekkantis kaj la aŭdantaro ripetis:

Ni dankas vin, ho Sinjoro, pro la atesto de Mahatma Gandhi al la Vero de la Prediko sur la Monto,

Kaj pro lia vivo de servado frata,

Kaj pro lia defendo de la malriĉuloj kaj pariaoj,

Kaj pro lia agado por la paco,

Kaj pro lia malŝato al perforto,

Kaj pro lia pruvo, ke amo kaj sinofero entenas savan potencon.

 

La martiron oni honoras. Li mortis kaj fine la okuloj malfermiĝis. Ĉu estas nura hipokritaĵo? Ankoraŭ ne. Hipokriteco komenciĝas nur, kiam oni ripetas, de miljaroj al miljaroj, la verojn, kiujn oni ne aplikas. Ho, bonaj, sinceraj homoj, aldonu eĉ unu pluan preĝon: ke al Gandhi oni ne trudu la kalvarion de temploj: ke oni ne konstruadu preĝejon al li: nek papagojn, nek malkuraĝulojn li deziris. En politiko li volis rimedojn purajn, al maljusteco rezistadon sentiman. Nenian mensogon. Nenian sekreton. Nenian perforton kaj nenian timon, nek pri morto, nek pri malliberejo. Malŝati krimon, sed ami la krimulon kaj klopodi por lin kuraci. Super ĉio: resti fidelaj je la spirito de la vero.

Aŭskultu la radian elsendon de ĉi tiu parto.

 

2. A WESTMINSTER

Quel racconto su Riccardo di Normandia, che insegna ad abbandonare la vendetta come metodo di comportamento, mi fece un’impressione molto profonda. Uno dei suoi pronipoti e successori fu Guglielmo, che sconfisse il re anglosassone Aroldo e prese la corona d’Inghilterra. Nel Natale mille e sessantasei il vescovo di Canterbury lo incoronò a Westminster, e ancora oggi dopo un millennio i re inglesi vengono incoronati in quella celebre chiesa.

Lì giacciono nelle loro tombe re e poeti, generali e scienziati, le cui statue formano una moltitudine di pietra sotto gli antichi archi tra le colonne della chiesa. 

Leggi tutto...

1. NE-VENĜO / NON VENDICARSI

1. NE-VENĜO

Kiu estis jam de infaneco disĉiplo kaj leganto de Zamenhof, tiu tute nature kutimiĝis je la ideoj de Gandhi pri ne-venĝo kaj ne-perforto, ĉar nia Majstro mem senĉese predikis ilin en siaj poemoj kaj kongresaj paroladoj; sed jam antaŭ ol koni lin, unu libro min influis tiurilate, kiam ankoraŭ pli juna infano mi estis, dek- aŭ eĉ naŭjara.

Tiam ni legis la rakonton pri la samaĝa juna duko de Normandio, la nepo de Rolfo, la skandinava ĉefo, kiu fondis la duklandon de Normandio ĉe la nord-okcidento de la franca marbordo, ĉe la alia flanko de la angla maro, kaj starigis sian ĉefurbon en la urbo Rueno. Kvankam aŭ ĉar tiuj historiaĵoj okazis antaŭ mil jaroj, ili tre interesis tiam infanojn.

Ni ŝatis legi pri la ĉasadoj al cervoj kaj pri la maljuna servistino, kiu ankoraŭ parolis la norvegan lingvon de la vikingoj, dum la normanoj rapide fariĝis franclingvaj kaj franckulturaj. La patro de la juna knabo Rikardo estis Vihelmo-je-la-longa-glavo kaj li fariĝis tre fidela kristano. La grafo de Flandrio lin perfide mortigis dum li akceptis inviton al interparolo, kaj la juna Rikardo, jam orfo naŭjara, fariĝis mem duko de Normandio kaj estis kronita de la episkopo en la ĉefpreĝejo de Rueno.

La sceno, kiu min tre speciale impresis, estis la momento, kiam la juna duko, knabeto Rikardo, prenis en la mano la grandan glavon de sia patro, kies korpo ankoraŭ kuŝis sub floroj en la ĉambrego. Malfacile kapablis la infano teni la faman glavon en la mano. Tamen li ĵuris, ke li venĝos sian patron kaj siavice mortigos la grafon de Flandrio.

Tiam intervenis la maljuna abato Martin, la fidela konsilanto de la patro:

«Ho, Rikardo de Normandio,» li diris, «kiajn vortojn vi parolas? Ĉu vi venis tien ĉi por maltrankviligi la pacon de la mortinto per krioj de kolero? Ĉu vi volas dediĉi al venĝo tiun glavon, kiu neniam estis uzata, escepte por protekti la malriĉulojn kaj malfeliĉulojn?… Ĉu tion instruis al vi via bona kaj sankta patro?»

Tre malfacile ni akceptis tiun riproĉon al Rikardo. Al ni ŝajnis, ke lia venĝemo estis justa. Necesis legi kaj relegi tiun paĝon de la libro por kompreni, ke tie anonciĝis alia vidpunkto, nova kondutmaniero, nova pli profunda saĝo, ol la nura venĝinstinkto. Pli ol kvardek fojojn mi relegis la libron, ĉiam haltante je tiu paĝo kaj klopodante kompreni la instruon.

Iom post iom nia infana menso ĝin ekkomprenis, kaj mi spertis, ke, inter junaj knaboi, tute simile venĝo kaŭzis nur revenĝon, sed ĉeso de venĝo haltigis la batalojn.

Aŭskultu la radian elsendon de ĉi tiu parto.

 

1. NON VENDICARSI

 Chi già dall’infanzia è stato discepolo e lettore di Zamenhof si è abituato in modo del tutto naturale alle idee di Gandhi sulla non-vendetta e sulla non-violenza, poiché il nostro Maestro le ha predicate incessantemente nei suoi poemi e nei suoi discorsi ai congressi; ma, già prima di conoscere lui, un libro mi aveva influenzato a proposito, quand’ero un bambino ancor più giovane, di dieci o addirittura nove anni.

All’epoca lessi il racconto del mio giovane coetaneo, il duca di Normandia, il nipote di Rollone, capo scandinavo che fondò il ducato di Normandia a nord-ovest della costa francese, dall’altro lato del mare inglese, ed eresse la sua capitale nella città di Rouen. Sebbene, o poiché, quelle storie siano accadute mille anni fa, erano allora di grande interesse per i bambini.

Leggi tutto...

Enkonduko - Introduzione

vivodegandhi

ENKONDUKO

Karaj aŭdantoj. Al vi ĉiuj koran bondeziron por sukcesa renkontiĝo! Per animo mi kunestas kaj klopodos laŭ via peto rakonti al vi kiel la hinda popolo gajnis sian liberiĝon sub la gvidado de Mahatma Gandhi kaj per lia metodo sen perforto.

Filo de la ĉefministro de malgranda regno en Katjavar, Gandhi studis juron en Londono dum la lastaj jaroj de la XIXa centjaro kaj baldaŭ poste fariĝis advokato de la migrintaj hindioj en Sudafrikio.

Li gvidis tie ilian ribelon kontraŭ la maljustaj leĝoj de la kolora apartigo kaj provis tie la metodon, kiun li mem nomis satyagraha, la forton de l’ animo, la forton de la vero, la uzon de la kuraĝo kaj sinofero por brave rezisti sen malamo aŭ mensogoj al ordonoj maljustaj, akceptante suferi mem, iri en malliberejon, perdi posedaĵon, sanon aŭ vivon, sed stari firme ĝis la registaro cedas.

Fakte la sudafrika ĉefministro Smuts fine cedis kaj fariĝis persona admiranto kaj amiko de Gandhi. Pri lia sukceso tie aŭdis tuta Hindio, kiu baldaŭ vokis lin al la patrolando por gvidi la nacian batalon por hinda liberiĝo.

Aŭskultu la radian elsendon de ĉi tiu parto.

 

INTRODUZIONE

Cari ascoltatori, a tutti voi un augurio di cuore per la riuscita dell’incontro! Sono con voi nell’animo e cercherò, su vostra richiesta, di raccontarvi come il popolo indiano ha ottenuto la propria liberazione sotto la guida del Mahatma Gandhi e grazie al suo metodo senza violenza.

Figlio del primo ministro di un piccolo regno nel Katjavar, Gandhi studiò legge a Londra durante gli ultimi anni del XIX° secolo e poco tempo dopo divenne avvocato degli immigrati indiani in Sudafrica.

Lì egli guidò la loro ribellione contro le leggi ingiuste della segregazione razziale e sperimentò il metodo che lui stesso chiamò satyagraha, la forza dell’animo, la forza della verità, l’uso del coraggio e del sacrificio per resistere strenuamente e senza odio o menzogne ad ordini ingiusti, accettando anche di soffrire nella propria persona, andare in prigione, perdere proprietà, salute o la vita, ma resistendo fermamente affinchè il governo ceda.

Effettivamente il primo ministro sudafricano Smuts infine cedette e divenne ammiratore personale e amico di Gandhi. Tutta l’India udì del suo successo, e presto venne chiamato in patria per guidare la battaglia nazionale per la liberazione indiana.

Ascolta la trasmissione radio di questo capitolo.

(Traduzione dall'esperanto di Marco Cattaneo)

Leggi tutto...
Sottoscrivi questo feed RSS

"Esperanto" Radikala Asocio


Associazione Radicale Esperanto
Esperanto Radical Association

Senza scopo di lucro dal  25 aprile 1987
O.N.L.U.S. dal 1998
Codice fiscale 97104360587
Organizzazione Non Governativa con statuto consultivo di categoria speciale, presso il Consiglio economico e sociale (Ecosoc) delle Nazioni Unite.
Conto corrente postale 60397007
Conto bancario presso Poste italiane IBAN:
IT07N0760103200000060397007
Associazione costituente del Partito Radicale
nonviolento, transnazionale e transpartito

Via di Torre Argentina 76 Roma 00186
Tel. 0668979797 fax 0623312033
Cell. 3275576333 Email scrivici[at]eraonlus.org

 

Bonifico sul conto con IBAN:
IT07N0760103200000060397007

Versamento tramite il classico
Bollettino postale:

Scaricalo da qui già precompilato